Podróż po marokańskiej architekturze zacznijmy od najmniejszego fragmentu układanki, czyli od pojedynczego domu. Nie będzie to jednak dom pasterza czy robotnika udrażniającego kanały irygacyjne, ale rodowa siedziba bogatego lokalnego rodu – coś jak odpowiednik naszego szlacheckiego dworku.

Forma architektoniczna o której mowa to marokańska Kasba / Kazba. To niezwykła budowla masowo stawiana na terenach zamieszkałych przez Berberów, w krajach Maghrebu, obecnie najczęściej spotykana na terenach południowego Maroka.

Kazby budowano zwykle na planie kwadratu i stanowiły one rodowe twierdze – kiedyś łatwe do obrony, pojemne, z własnymi magazynami i studniami. Wykonane z cegły mułowej wzmocnionej trzciną stanowiły dom dla kilku a czasem kilkunastu rodzin pochodzących z tego samego rodu. Poszczególne narożniki tak ukształtowanego domostwa zamieszkiwały – w narożnych, wysokich wieżach wieloosobowe rodziny które podczas częstych w tych regionach świata zagrożeń ze strony rabusiów i band wspólnie broniły swojego terytorium.

Środek Kasby stanowi niewielki dziedziniec w którym prowadzone było wspólne życie. Tutaj bawiły się dzieci, pracowały kobiety, pod zacienionymi blankami odpoczywali zmęczeniu mężczyźni. Co trzeba podkreślić: wszystko w ramach jednego rodu. Dzięki temu kobiety nie były narażone na spojrzenia obcych i mogły prowadzić życie zgodne z przykazami Koranu. Często bywało, że takiej Ksaby nie opuszczały przez wiele lat żyjąc tutaj, rodząc dzieci i umierając. Także groby niektórych ważniejszych członków rodu znajdowały się wewnątrz muru.

Jak na ufortyfikowane domostwa Kasby były często bogato zdobione – zarówno malowidłami jak i wymyślnymi ornamentami. Niestety ze względu na nietrwałość lokalnego materiału z jakiego je budowano – wspomnianej cegły mułowej i trzciny – żywotność tych budynków pozostawiała wiele do życzenia. Po kilku – kilkunastu pokoleniach rozpadały się one i nie nadawały ani do dalszego zamieszkania, ani do remontu. Taniej było zbudować nową Kazbę obok, lub wyburzyć starą i na jej miejscu postawić nową. Jedną z takich właśnie starych, zrujnowanych Kazb możecie zobaczyć na naszym filmie.